Posted in Հայոց Լեզու

15 դաստիարակման առանձնահատկություններ, որոնք ցույց են տալիս սերունդների տարբերությունները

Ծնողների ռազմավարությունները անընդհատ փոխվում են: Այն, ինչ ծնողներն արգելում էին մեզ անել 20-30 տարի առաջ, այսօր մենք հաճախ թույլ ենք տալիս մեր երեխաներին, երբեմն էլ խստորեն խորհուրդ ենք տալիս: Եվ հակառակը՝ արարքները, որոնց համար ավելի վաղ երեխային գովաբանում էին, այսօր կարող են առաջացնել մայրերի և հայրերի բացասական վերաբերմունքը։

Նախկինում անընդունելի էր համարվում ուսուցչի նկատմամբ լկտի լինելը։ Այսօր երեխաները շատ ավելի քիչ հարգանքով են վերաբերվում ուսուցիչներին, և ծնողները երբեմն խրախուսում են նրանց: Առաջ ծնողները մեզ ստիպում էին կիսվել ամեն ինչով, որպեսզի մենք չմեծանանք ագահ: Այսօրվա երեխաներին սովորեցնում են պաշտպանել իրենց ունեցվածքն ու սահմանները:

«Դու չես կարող խաղալ ուտելիքի հետ» խիստ վերաբերմունքն ի վերջո փոխվեց «Ինչ էլ որ երեխային զվարճացնի, կարևորը նա միայն չիփսեր չուտի:»:
Նախկինում դպրոցականներին սովորեցնում էին, որ պետք է գրել առանց բծերի և ճշգրիտ։ Այսօր ծնողներն ավելի հավանական է, որ հնարավորություն տան իրենց երեխաներին սովորել իրենց սխալներից։ Մոտ 30-40 տարի առաջ տղաներն ավելի անկախ էին. եթե կեղտոտում ես հատակը, ապա լվացիր այն, եթե թրջում ես ոտքերդ՝ փոխիր գուլպաները։ Այժմ ծնողներն ավելի շատ են ներգրավված երեխաների դաստիարակության գործընթացում։

Ժամանակին երեխաները սիրում էին կարդալ, և ծնողները հավատում էին, որ դրանից ավելի կարևոր բաներով կարող են զբաղվել: Հիմա շատ հայրեր ու մայրեր կուրախանան, եթե երեխան ցանկանա գիրք կարդալ։ Ընդամենը մի քանի տասնամյակ առաջ դպրոցականների երկար մազերը համարվում էին անպարկեշտ։ Այսօր դուք ոչ ոքի չեք զարմացնի նման կերպարով, ինչպես նաև ձեր մազերի գույնով։

Առաջ մայրերը ուրախ չէին, երբ երեխաները դիմահարդարվում էին ավագ դպրոցում: Այսօր շատ դեռահասներ դա անում են նույնքան լավ, որքան մեծահասակները՝ շնորհիվ առցանց տեսանյութերի: Տղաներին արգելում էին վախ, ցավ զգալ, քանի որ նրանք «ապագա տղամարդիկ» են։ Այսօր ծնողները թույլ են տալիս երեխաներին արտահայտել զգացմունքները՝ անկախ սեռից:
Մեր ծնողները մեզ սովորեցրել են չբողոքել և ինքնուրույն լուծել մեր խնդիրները։ Ժամանակակից հայրիկները և մայրերը միշտ պատրաստ են լսել իրենց երեխաներին:

Նախկինում սովորեցրել են բոլորին օգնել հենց այնպես: Այսօր սովորական է դարձել ձեր աշխատանքը գնահատելը: Առաջ ծնողները պարզապես պայքարում էին երեխաների վախերի դեմ՝ ասում էին, որ մահճակալի տակ հրեշներ չկան, և անջատում էին լույսը։ Իսկ այսր ծնողները աշխատում են չարժեզրկել երեխաների վախերը և օգնել նրանց:

Նախկինում երեխաների սեռական դաստիարակությունը տեղի էր ունենում առանց մայրերի և հայրերի մասնակցության. երեխաներին պատմում էին ավագ ընկերները։ Այսօր ծնողները չեն ամաչում այդ մասին խոսել։

Մեզնից շատերին ծնողները սովորեցրել են աչքի չընկնել և առաջին տեղում դնել ուրիշների ցանկությունները, իսկ մերը՝ վերջինը: Իսկ այսօր ծնողներն աջակցում են երեխաների ինքնադրսևորմանը

Աղբյուրը՝ https://www.adme.ru/svoboda-narodnoe-tvorchestvo/15-osobennostej-vospitaniya-kotorye-naglyadno-prodemonstriruyut-razlichiya-mezhdu-pokoleniyami-2515839/

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 14.04.22

Պարզիր տրված բառերի նշանակությունը, կազմիր հոմանիշների երեք եռյակ

աստանդական – Այս ու այն կողմ ընկած, թափառական, օտարության մեջ գտնվող:

ասպնջական – Հյուրընկալ, վանատուր, եկվորին օթևան տվող

հյուրընկալ – Հյուր ընդունող, հյուր սիրող, հյուրասեր:

վանատուր – Հյուրընկալող, իջևան տվող

դրացի – Դրկից, հարևան, դրակից

հարևան – Դրացի, տան կողքին ապրող

կողակից – Միասին ապրող՝ կենակցող, ամուսին, կենակից

դրկից – Հարևան, դրացի

բիլ – Երկնագույն կապույտ

ծավի – Բաց կապույտ, ծովագույն, երկնագույն

դեղձան – Բաց դեղնագույն, խարտյաշ

լաջվարդ – Մուգ և պայծառ երկնագույն

ասպնջական, հյուրընկալ, վանատուր

դրացի, հարևան, դրկից

բիլ, ծավի, լաջվարդ

Posted in Հայոց Լեզու

հայոց լեզու.04.04.22

272. 1) Ամեն օր եկեղեցի էին գնում թե՛ ամուսինը և թե՛ կինը` իրենց հետ տանելով մանկահասակ դստերը։

2) Ընթերցող, կարող ես հավատ չընծայել և լուրջ չվերաբերվել իմ ոչ մի խոսքին։

3) Ոչ ոքի համար գաղտնիք չէր` որտեղ էր թաքնվել այդ մարդը կամ ինչ նպատակներ էր հետապնդում։

4) Նա և ընկերը ամբողջ օրը թափառելուց հետո ի վերջո վերադարձան իրենց տները։

273. 1) Ասում են հայոց լեռները եղբայրներ են եղել, հսկա եղբայրներ` միմյանց նկատմամբ սիրով լի։

2) հաղթահարելով բազում խոչընդոտներ, վտանգելով կյանքը` տղան գտավ եղբորը, և միասին սուրացին իրենց մանկության տնակը, այնտեղ իրենց էր սպասում ալեզարդ հայրը։

3) Մինչ Անթեյը ազատվելու փորձ էր անում` ուժերն աստիճանաբար նվազում էին և նա վայրկյան առ վայրկյան թուլանում էր։

4) Հանդիպումը կայանում է, որից հետո սակայն Արտաշեսը մրսելով հիվանդանում է։

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 31.03.22

Արտագրի՛ր տրված նախադասությունները և կետադրիր.

(HAYOC LEZU SHTEM_2 2017-18.pdf, (էջ 124, վ. 152-ից)

  1. 1) Աղջիկը փրկել է նկարը և բավական երկար ժամանակով հեղինակի ընտանիքը նյութական նեղ կացություն հանել։
    2) Նա միլիոնատիրոջ որդի էր, ուժեղ երկրի ներկայացուցիչ։
    3) Երկիր մոլորակի բնակչությունը արդեն յոթ միլիարդ է, աշխարհում այդքան կամք ու թուլություն կա։
    4) հերթապահ կնոջ մի կարճ հայացքից ես հասկացա ինչ է մտածում նա մեր մասին։
  2. 1) Մենք ակամա շրջեցինք քաղաքում Տպագրիչների փողոցից մինչև գետափ մտնելով ասիական թաղի լաբիրինթոսները։
    2) Մի տարօրինակ կառույց էր դա մեկուսի կանգնած բարձունքին և գրավում էր բոլոր հովեկների ուշադրությունը։
    3) Իր մեծ ձեռնափայտը հատակին անընդհատ թխկթխկացնելով առաջ էր շարժվում քաղաքի փողոցներով։
    4) Համոյի` իրենց անմիջական ղեկավարի հրահանգները , ով կարող էր չկատարել։
Posted in Հայոց Լեզու, Uncategorized

Ինչպես դառնալ լավատես. թարգմանություն

Վերցրեք հաջորդ հինգ րոպեները և պատկերացրեք ձեր ապագան: Ձեր ապագա “ես”-ը իրեն հիանալի է զգում։ Դուք քրտնաջան աշխատել եք և դա իսկապես իր արդյունքն է տվել: Դուք հասել եք այն ամենին, ինչին ցանկանում էիք: Ամեն ինչ ստացվել է հնարավորինս լավագույն ձևով։ Այժմ, ինչպե՞ս եք ձեզ զգում։Անկախ նրանից, թե որքան պայծառ եք պատկերացրել դուք ձեր ապագան, լավատես լինելու շատ պատճառներ կան: Նախ, ապագայի հանդեպ ձեր դրական հեռանկարը կազդի ձեր ներկայի վրա, որը դուք կսկսեք ավելի շատ վայելել : Ոչ միայն ձեր ընկերները կգնահատեն ձեր լավատես աշխարհհայացքը, այլև, հավանաբար, դուք ավելի երկար ժամանակ կսկսեք անցկացնել նրանց հետ` կյանքը վայելելու համար: Առողջական խնդիրներ ունենալու դեպքում լավատես լինելը կօգնի ձեզ վերականգնել։

Այսպիսով, պարզվում է, որ ինքներդ ձեզ ավելի լավատես դարձնելը հնարավոր է և զարմանալիորեն հեշտ: Օրինակ՝ 2011 ուսումնասիրության ժամանակ հետազոտողները համեմատել են մարդկանց մի խմբին, ովքեր ներգրավված են եղել հինգ րոպեանոց մտածողության վարժությունում՝ դրականորեն մտածելով իրենց ապագա «ես»-ի մասին, իսկ մյուս խմբի անդամները պարզապես պատկերացրել են իրենց սովորական ամենօրյա գործունեությունը: «Լավագույն հնարավոր ես» խմբի մասնակիցները զգալիորեն մեծացրել են իրենց լավատեսությունը առաջին օրվանից, իսկ երկու ամբողջական շաբաթից հետո տեսել ամբողջական արդյունք:

Այնուամենայնիվ, տարբեր մեթոդներով և արդյունքների չափորոշիչներով կատարված ուսումնասիրությունների ընթացքում ի հայտ է եկել լավատեսության փոփոխության տարբեր մակարդակներ:Հասկանալու համար, թե արդյոք լավատեսական միջամտությունները, հետազոտողների թիմը վերջերս իրականացրեց մետավերլուծություն. նոր վիճակագրական վերլուծության համար առանձին հրապարակված ուսումնասիրությունների արդյունքների համադրման մեթոդ: Հեղինակներ Ջոն Մալուֆը և Նիկոլա Շուտտեն վերջերս հրապարակել են իրենց արդյունքները “The Journal of Positive psychology” ամսագրում։

Համակարգված որոնելով գիտական գրականության տվյալների շտեմարանները (Google Scholar, Web of Science և այլն), նրանք հայտնաբերել են քսանինը լավատեսության միջամտության ուսումնասիրություններ, որոնք ներառում են լավատեսության չափումներ, մասնակիցների պատահական նշանակում, համեմատության համար (ոչ միջամտության) վերահսկիչ խումբ և արդյունքներ: Այնուհետև նրանք միավորել են քսանինը ուսումնասիրությունների բոլոր մասնակիցներին՝ ընդհանուր 3319-ին, մի խմբի, որը ստացել է լավատեսության ուսուցում և մի խմբի, որը չի ստացել: Նրանց թարմ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ միջամտությունն իսկապես ազդել է մարդկանց լավատեսության վրա. և բարեբախտաբար, փոփոխությունն ակնհայտ էր:Քանի որ, ըստ երևույթին, հնարավոր է մեծացնել լավատեսությունը, ինչու՞ որոշ ուսումնասիրություններ ավելի շատ հաջողություններ արձանագրեցին, քան մյուսները: Հիշու՞մ եք լավագույն հնարավոր ինքնամարզումը: Դե, դա ի վերջո դարձավ ավելի լավ միջամտության մեթոդ, քան մյուսները (օրինակ, օրինակ՝ դրական հոգեբանության տեխնիկան): Մյուս տարրերը, որոնք դերակատարում են ունեցել, դասակարգվում են՝ սկսած լավատեսության գնահատումից մինչև արդյունք (միջամտությունից անմիջապես հետո կամ որոշ ժամանակ անց): Թեև, ինչպես նշում են հեղինակները, նման երկրորդական վերլուծությունները չպետք է դիտվեն որպես պատճառահետևանքային պատճառ: Իրականում, ուսումնասիրությունների շրջանակում նախագծման գործոնները կարող են ի վերջո խառնվել միմյանց հետ՝ պայմանավորված արտաքին փոփոխականներով։ Օրինակ, ամբողջությամբ առցանց արված միջամտությունները ավելի քիչ հաջողակ են եղել, քան այն միջամտությունները, որոնք ներառում են անհատական բաղադրիչ, սակայն քսանինը ուսումնասիրություններից միայն հինգն են ամբողջությամբ առցանց: Այո, մարզումները կարող են օգնել ձեզ ավելի լավատես դառնալ, բայց միջամտության տեսակը և անհատական հարմարեցումը կարևոր են։

Լավատեսության ուսուցման ոլորտում դեռ շատ բան կա սովորելու, օրինակ՝ ինչքա՞ն են տևում ազդեցությունները և ի՞նչը կարող է որոշ մարդկանց ավելի հաջողակ դարձնել դրանից հետո: Բայց լավ նորությունն այն է, որ նույնիսկ եթե դուք սովորաբար վստահ չեք, որ բաժակը կիսով չափ լիքն է, միևնույն է հույս կա ավելի պայծառ հայացքներ զարգացնելու համար: Թերևս առաջին քայլը կլինի ձեր ապագան պատկերացնելը, ավելի լավատես մարդ։

Աղբյուրը`https://www.scientificamerican.com/article/it-s-surprisingly-easy-to-become-an-optimistic-person/#:~:text=Take%20the%20next%20five%20minutes,it%20is%20really%20paying%20off.

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 03.03.22

Առաջադրանք

Տրված նախադասություններում մեջբերվող ուղղակի խոսքը փոխակերպել անուղղակի խոսքի։

1. Մեն-մենակ եմ եկել, հայր-խոնարհվելով շշնջաց որդին,- մի մտածիր անցյալի մասին։ – Խոնարհվելով շշնջաց որդին հորը, որ մեն-մենակ է եկել և կարիք չկա անցյալի մասին մտածելու։

2. -Եթե հարցնում եք իմ և ուսուցչիս հարաբերությունների մասին,- ասում է Արիստոտելն իր աշակերտներին,- պիտի ասեմ, որ Պլատոնն իմ բարեկամն է, բայց ճշմարտությունն ինձ համար ավելի թանկ է։ – Արիստոտելն իր աշակերտներին ասաց, որ եթե հարցնում են իր և իր ուսուցչի հարաբերությունների մասին, ապա նա պետք է ասի, որ Պլատոնն իր բարեկամն է, բայց ճշմարտությունն իր համար ավելի թանկ է։

3. Մայրը ձեռքի դերձանը ցած դրեց և գլուխը տարուբերելով` ասաց.- Էհ, չգիտեմ, տղաս, հայրդ ինչ պիտի աներ, եթե այժմ մեր կողքին լիներ։Մայրը ձեռքի դերձանը ցած դնելով և գլուխը տարուբերելով` ասաց իր տղային, որ չգիտի, թե իր հայրն ինչ պետք է աներ իրենց կողքին լինելու դեպքում։

4. Կրտսեր քույրս, հենց որ մենակ էինք մնում, ասում էր.- Ընչացքդ արդեն սևացել է, տան տղամարդը դու ես, դու էլ որոշիր, թե ինչ անենք։Կրտսեր քույրս մենակ մնալով ասում էր, որ ընչացքս սևացել է և, տան տղամարդը ես եմ և ես էլ պետք է որոշեմ, թե ինչ անենք։

5. -Ճանաչեցիր ինձ,- հարցրեց Սահակը ծերունուն,- դու իմ հոր զինակիցն ես եղել։ – Սահակը հարցրեց ծերունուն, որը իր հոր զինակիցն է եղել, թե արդյոք ճանաչեց նրան։

6. Տեսնելով տնօրենին` քարտուղարը հարցրեց.- Ինչու եք մնում քաղաքում, չէ՞ որ այստեղ մնալով` դուք վտանգի եք ենթարկվում։Տեսնելով տնօրենին` քարտուղարը հարցրեց, թե ինչու է նա մնում քաղաքում, չէ որ այդտեղ մնալով վտանգի է ենթարկվում։

7. Ծերուկը, վեր կենալով տեղից, ասաց ինձ.- Դու, սիրելիս, լավ խորհիր անելիքդ մինչև վճռական քայլ կատարելդ։ – Ծերուկը, վեր կենալով տեղից, ասաց ինձ, որ ես պետք է լավ լորհեմ անելիքս մինչև վճռական քայլ կատարելս։

8. Նա ավելացրեց` ասելով.- Ես միայն զգուշացնում եմ, սպարապետ, մնացածը որոշիր դու ինքդ։ – Նա ավելացրեց` ասելով, որ նա միայն զգուշացնում է և մնացածը նա ինքնուրույն պետք է որոշի։

9. -Սոնա, դու չես սխալվում, ես միանգամայն աննրբանկատ եղա քո նկատմամբ,- խորին հուզումով ասաց Լևոնը։ – Խորհին հուզումով Լևոնն ասաց, որ Սոնան չի սխալվում և նա միանգամայն աննրբանկատ է եղել իր նկատմամբ։

10. -Դուք շարունակո՞ւմ եք պնդել, որ մենք` մրցույթի մասնակիցներս, անհաջողության ենք մատնվել,- ժպիտը դեմքին հարցրեց խմբավարը ինձ ու մյուս ունկնդիրներին։ – Ժպիտը դեմքին ինձ ու մյուս ունկնդիրներին հարցրեց խմբավարը, թե արդյոք մենք շարունակում ենք պնդել, որ մենք` մրցույթի մասնակիցներս, անհաջողության ենք մատնվել։

11. Սեթը հաճախ էր ինքն իրեն հարց տալիս. <<Ինչո՞ւ ես խառնվեցի այդ գործին, ինչո՞ւ ընկերներս մենակ թողեցին ինձ, նրանք կներե՞ն ինձ և ե՞րբ կներեն>>։ – Սեթը հաճախ էր ինքն իրեն հարց տալիս, թե ինչու նա խառնվեց այդ գործին, ինչու իր ընկերներն իրեն մենակ թողեցին, արդյոք նրանք կներեն իրեն և երբ։

12. Բարձրաձայն մտածում էի. <<Ես քեզ ծնողներիս շնորհիվ ճանաչեցի և դու էլ, թանկագինս, դա չպետք է մոռանաս>>։ – Բարձրաձայն մտածում էի, որ ես նրան ծնողներիս շնորհիվ ճանաչեցի և նա էլ դա չպետք է մոռանա։

13. – Երիտասարդը վաղը պիտի իր բանաստեղծությունները կարդա,- հայտնեց ինձ ընկերս,- և ուզում է քո կարծիքն իմանալ։ – Ընկերս ինձ հայտնեց, որ վաղը երիտասարդը պետք է իր բանաստեղծությունները կարդա և ուզում է իմ կարծիքն իմանալ։

14. Աշակերտներից մեկը հարցնում է Սոկրատեսին. <<Ի՞նչն է պատճառը, որ ոչ ես, ոչ իմ ընկերները ձեր դեմքին երբեք թախծի նշաններ չենք նկատում, դուք միշտ լավ տրամադրության մեջ եք>>։ – Աշակերտներից մեկը հարցնում է Սոկրատեսին, թե ինչն է պատճառը, որ ոչ նա, ոչ նրա ընկերները իր դեմքին երբեք թախծի նշաններ չեն նկատում։

15. <<Թեև գրում եմ անգլերեն, և ծնունդով ամերիկացի եմ, սակայն,- գրել է Վիլյամ Սարոյանը,- ինքս ինձ համարում եմ հայ գրող. ոգին, որ ինձ մղում է գրելու, հայկական է>>։ – Վիլյամ Սարոյանը գրել է, որ նա թեև գրում է անգլերեն և ծնունդով ամերիկացի է, սակայն ինքն իրեն համարում է հայ գրող և ոգին, որ իրեն մղում է գրելու, հայակական է։

16. -Անսա սգավոր մորդ ձայնին, ետ դարձիր մոլորությունից, իմացիր,- ասաց մայրը ` դիմելով որդուն,- իմ ձայնով քեզ հետ խոսում է ամբողջ Վասպուրականը։ – Մայրը` դիմելով որդուն, ասաց, որ անսա սգավոր մոր ձայնին, ետ դառնա մոլորությունից, իմանա, որ իր ձայնով իր հետ խոսում է ողջ Վասպուրականը։

17. -Տեր իմ, տարաժամ է,- ասաց Ղևոնդ երեցը իշխանին,- ել, կատարիր պարտքդ աշխարհի առաջ, բոլորս քեզ ենք սպասում։ – Ղևոնդ երեցը իշխանին ասաց, որ տարաժամ է, և նա պետք է ելնի, կատարի իր պարտքը աշխարհը առաջ, բոլորը նրան են սպասում։

18. Նա հարցրեց քեզ.- Իսկ դու ինչ պիտի անեիր այն ժամանակ, որպեսզի իմ օգնության կարիքը չզգայիր։Նա հարցրեց քեզ, թե դու ինչ պիտի անեին այն ժամանակ, որպեսզի իր օգնության կարիքը չզգայիր։

19.- Ինչո՞ւ չէիր պարապել,- հանդիմանեց Վահանն ընկերոջը,- քեզ դուր գալի՞ս է, որ մեզ խայտառակեցիր։ – Վահանն ընկերոջը հանդիմանեց, թե ինչու չէր պարապել և արդյոք նրան դուր է գալիս, որ իրենց խայտառակեց։

20. Նախագահն իր մոտ կանչեց նրան և հարցրեց. – Դուք, որ շատ մարդկանց կյանք եք դառնացրել, երեխաներ ունե՞ք։Նախագահն իր մոտ կանչեց նրան և հարցրեց, արդյոք նա, որ շատ մարդկանց կյանք է դառնացրել, երեխաներ ունի։

Posted in Հայոց Լեզու, Uncategorized

հայոց լեզու. 28.02.22

Առաջադրանք

Փոխակերպիր դերբայական դարձվածները երկրորդական նախադասության

1. Երեսնիվայր պառկած էին ընտանիք ու հարազատներ ունեցող ծանոթ ու անծանոթ մարդիկ։ – Ծանոթ ու անծանոթ արդիկ, ովքեր ունեին ընտանիք ու հարազատներ երեսնիվայր պառկած էին։

2. Խեղճացած այս պարոնը միթե երեկ հարթակից հոխորտացողը չէ։ – Խեղճացած այս պարոնը միթե երեկ հարթակից չէր հողոխորտում։

3. Քո որոնածը ես չեմ, անշուշտ: – Ում դու որոնում ես` ես չեմ, անշուշտ։

4. Այս իշխանիկն էլ ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին` նրա արքունիքում պաշտոն ստանալու համար։ – Այս իշխանիկն էլ ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին, որպեսզի նրա արքունիքում պաշտոն ստնանա։

5. Գունավոր բծերով սփռոց հիշեցնող քարտեզի վրա նշված էին պատերազմի ուղիները։ – Քարտեզի վրա, որը գունավոր բծերով սփռոց էր հիշեցնում, նշված էին պատերազմի ուղիները։

6. Ես ուզում եմ ավելի շատ նորածինների լույս աշխարհ գալը: – Ես ուզում եմ, որ ավելի շատ նորածինների լույս աշխարհ գան։

7. Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան` օրվա նորություններն իմանալու։ Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան, որպեսզի օրվա նորություններն իմանա։

8.Խաչքարերի անտառը երևի Վարդանանց նահատկաներն են` քարացումից ասես կենդանացած։ – Խաչքարերի անտառը երևի Վարդնաանց նահատակներն են, որոնք ասես քարացումից են կենդանացել։

9. Արդյոք ինքը հանցանք չի գործում մարդու նկատմամբ` նրան դնելով այդ դժվարին ուղու վրա։ – Արդյոք ինքը հանցանք չի գործում մարդու նկատմամբ, երբ նրան դնում է այդ դժվարին ուղու վրա։

10. հավատքի զգացողությունը նրանց դրդում է աշխարհն ազատել անհավատների տիրապետությունից։ – Հավատքի զգացողությունը նրանց դրդում է, որ աշխարհն ազատեն անհավատների տիրապետությունից։

11. հայկական հեծալզորի ձիերը, վազքի հոտ առնելով, սկսեցին վրնջալ, բորբոքվել։ – Հայկական հեծալզորի ձիերը, երբ վազքի հետ առան, սկսեցին վրնջալ, բորբոքվել։

12. Նա լռությամբ կուլ տվեց իր հասցեին ասված դառը խոսքերը։- Նա լռությամբ կուլ տվեց այն խոսքերը, որ իր հասցեին էին ասվել։

13. Նախքան շարժանկարի ցուցարդվելը բեմադրիչը հանդես եկավ մի ճարտար խոսքով։ – Երբ շարժանկարը պետք է ցուցադրվեր բեմադրիչը հանդես եկավ մի ճարտար խոսքով։

14. Ազգի տունը քանդում է նրան արևելյան և արևմտյան հատվածների բաժանելը։ – Ազգի տունը քանդում է այն, ինչ նրան արևելյան և արևմտյան հատվածների է բաժանում։

15. Օ, հայեր, ձեր արածն ամեն երևակայությունից վեր է։ – Օ, Հայեր, այն ինչ դուք անում եք ամեն երևակայությունից վեր է։

16. Ճշմարտության իր սկզբունքը այս անգամ էլ ամրապնդեց իր ունեցած արիությունը։ – Ճշմարտախոսության իր սկզբունքը այս անգամ էլ ամրապնդեց այն արիությունը, որ նա ուներ։

17. Այդ հուշակոթողին մոտենալիս օդը դառնում է թափանցիկ ու զով։ – Երբ մոտենում ես այդ հուշակոթողին օդը դառնում է թափանցիկ ու զով։

18. Մի առավոտ Անդրանիկը Երվանդին ուղարկեց կայազորի պետի մոտ` իրենց ձիերը տեսնելու։ – Մի առավոտ Անդրանիկը Երվանդին ուղարկեց կայազորի պետի մոտ, որպեսզի տեսնի իրենց ձիերը։

19. Լիովին սթափվեց` տեսնելով Միքայելին։ – Լիովին սթափվեց, երբ տեսավ Միքայելին։

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 24.02.22

Առաջադրանք. Տրված նախադասություններում երկրորդական նախադասությունները վերածիր դերբայական դարձվածի (նպատակի պարագա, հանգման խնդիր, պայմանի պարագա, որոշիչ)։

  1. Անցնում եմ Երևանի հարավային թաղամասերից մեկով, որ բռնեմ Արարատյան դաշտի ճանապարհը։ – Անցնում եմ Երևանի հարավային թաղամասերից մեկով` բռնելու Արարատյան դաշտի ճանապարհը։

2. Ես գիշերուզօր որոնումներ էի կատարում, որ մի հարմար աշխատանք գտնեմ։ – Ես գիշերուզօր որոնումներ էի կատարում մի հարմար աշխատանք գտնելու համար։

3. Ծերունի ձկնորսը ուռկանը ծովը նետեց և սպասեց, որ ջրի մեջ ցանցը բացվի ու ձգվի։ – Ծերունի ձկնորսը ուռկանը ծովը նետեց և սպասեց ջրի մեջ ցանցի բացվելուն և ձգվելուն։

4. Մենք նպատակ ունենք, որ պատերազմը վերջանալուց հետո զինաթափ անենք նրանց։ – Մենք նպատակ ունենք պատերազմը վերջանալուց հետո նրանց զինաթափ անելու։

5. Եթե կորցնես մայրենին, կկորցնես և՛ քեզ, և՛ վարքը հայոց մեծերի, և՛ ապագան մեր ազգի։ – Կորցնելով մայրենին` կկորցնես և քեզ, և վարքը հայոց մեծերի, և ապագան մեր ազգի։

6. Եվ նա կանի ամեն բան, եթե դու չկանխես։ – Քո չկանխելու դեպքում նա կանի ամեն բան։

7. Եթե չիրագործվեն մեր պահանջները, մենք կկռվենք մինչև վերջին շունչը։ – Մեր պահանջները չիրագործվելու դեպքում մենք կկռվենք մինչև վերջին շունչը։

8. Ծնվել է մի նոր ու խոշոր բանաստեղծ, որ նորովի է ընկալում Հայաստանը։ – Ծնվել է Հայաստանը նորովի ընկալող մի նոր ու խոշոր բանաստեղծ։

9. Գուցե դեռևս անհաղթահարելի խոչընդոտներ կան, որոնք անտեսանելի են մեզ։ – Գուցե դեռևս մեզ անտեսանելի խոչընդոտներ կան։

10. Այո՛, սկսվեց մեծ ու ահռելի պատերազմ, որ ընդգրկել է գրեթե ողջ հողագունդը։ – Այո, սկսվեց գրեթե ողջ հողագունդն ընդգրկած, մեծ ու ահռելի պատերազմ։

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 21.02.22

Առաջադրանք

  • Տրված նախադասությունների մեջ որոշիր՝ որն է երկրորդականը։ Որոշիր երկրորդական նախադասության շարադասությունը։ Որոշիր երկրորդական նախադասության կապակցման միջոցը և շարահյուսական պաշտոնը։

Երևի Միհրդատը չէր զգացել, որ իր խոսքերով ամենից առաջ ինձ է վիրավորում (ստորադասական, կապակցման միջոց – որ, ուղիղ խնդիր):

Ամեն ինչ աղոթքով չես կարող անել, չնայած տատս միշտ ապավինում էր աղոթքի զորությանը (ստորադասական, կապակցման միջոց – չնայած, զիջման պարագա):

Թեև քսանհինգ տարեկան չկա (ստորադասական, կապակցման միջոց – թեև, զիջման պարագա), բայց հասցրել է երկու գյուտ արտոնագրել:

Չե՞ք նեղանում, որ այսպես համարձակ եմ խոսում (ստորադասական, կապակցմա միջոց-որ, պատճառի պարագա):

Գաբրիելը չէր թաքցնում, որ ինքը կապված է ինչ-որ կասկածելի անձանց հետ (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, ուղիղ խնդիր):

Փողոցի ամայության մեջ միայն մի մարդ կար՝ պահակը, որ արձանի պատվանդանի տակ հետ ու առաջ էր անում (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, որոշիչ):

Անցնում եմ Երևանի հարավային թաղամասերից մեկով, որ բռնեմ Արարատյան դաշտի ճանապարհը (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, նպատակի պարագա):

Հասարակ ալմաստը, որ չհղկված ադամանդն է (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, բացահայտիչ), բարձր են գնահատում հղկվածից և գաղտնի ընդունակություններ վերագրում նրան:

Քչերը հավանաբար գիտեին, որ այդ ամենը մտացածին է (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, ուղիղ խնդիր):

Կան գիտնականներ, որ խճճվում են մանր փաստերի թփուտներում և չեն կարողանում տեսնել վիթխարի անտառը (համադասական, կապակցման միջոց-որ, որոշիչ):

Այս լուռ հայացքը մեկն է այն բանալիներից, որոնք բացում են Համլետի խորախորհուրդ հոգին (ստորադասական, կապակցման միջոց-որոնք-հարաբերական դերանուն, որոշիչ):

Մեր պատմության մեջ հիշատակվում է, որ Նաիրիի հայերը եղել են կապուտաչյա ու խարտյաշ (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, ուղիղ խնդիր)։

համլետի պատասխանը պետք է արտասանվի այնքան բնական ու հանդարտ, որ կասկած չհարուցի նրան շրջապատող լրտեսական ականջներին (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, նպատակի պարագա)։

Քո ասածով որ շարժվեի (պատճառի պարագա), տարեգիրքը հեղափոխության տարեդարձին լույս չէր տեսնի։

Ես ջանում էի, որ անբասիր պահեմ ուսուցչի անունը (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, նպատակի պարագա):

Ես այն ոգին եմ, որ դրախտի բուրմունքներն է տարածում աշխարհեաշխարհ (ստորադասական, կապակցման միջոց-որ, որոշիչ)։

Posted in Հայոց Լեզու

Հայոց լեզու. 17.02.22

  1. Շարահյուսորեն վերլուծիր նախադասությունները, որոշիր դերբայական դարձվածի սահմանները։

Ես (ենթակա) չեմ կարող վերարտադրել (ստորոգյալ) բիթլիսահայերենի ու ամերիկահայերենի (հատկացուցիչ) յուրահատուկ (որոշիչ) շաղախով (միջոցի խնդիր) արված (որոշիչ) այդ (որոշիչ) պատմությունը (ուղիղ խնդիր):

Ապրել ցանկացող (որոշիչ) ժողովրդի (հատկացուցիչ) ոգին (ենթակա) անգամ ցեղասպանությամբ (միջոցի խնդիր) չի ոչնչացվի (ստորոգյալ):

Անցնում էի (ստորոգյալ) Դանիել Վարուժանի (հատկացուցիչ) անունը (ուղիղ խնդիր) կրող (որոշիչ) դպրոցի մոտով (տեղի պարագա):

Հոգու (հատկացուցիչ) ամենախորքերից (տեղի պարագա) բարձրացող (որոշիչ) առնական (որոշիչ), միաժամանակ շատ ինքնատիպ (որոշիչ) մի ձայն էր (ստորոգյալ) դա (ենթակա):

Ինքը (ենթակա) դեռ նահապետականությունը (ուղիղ խնդիր) չկորցրած հայ (որոշիչ) ընտանիքում (տեղի պարագա) էր ապրում (ստորոգյալ):

Սարոյանն (ենթակա) իր (որոշիչ) վերջին (որոշիչ) օրերին (ժամանակի պարագա) միայն նրան (հանգման խնդիր) է թույլ տվել (ստորոգյալ) միշտ իր կողքին լինելու (նպատակի պարագա):

Սայաթ-Նովան էլ (ենթակա) իր (հատկացուցիչ) սիրուհուն (հանգման խնդիր) ուզում էր տանել (ստորոգյալ) մեջլիսները (տեղի պարագա)՝ նրա (հատկացուցիչ) գեղեցկությամբ (միջոցի խնդիր) հպարտանալու համար (նպատակի պարագա):

Անպայման պիտի փնտրեմ ու գտնեմ (ստորոգյալ) քեզ (հանգման խնդիր)՝ ձեռքդ (ուղիղ խնդիր) երկյուղածորեն (ձևի պարագա) համբուրելու և երախտագիտությունս (ուղիղ խնդիր) հայտնելու համար (նպատակի պարագա):

Բայց այս անգամ (ժամանակի պարագա) եկար (ստորոգյալ) վերջնականապես (ձևի պարագա), եկար խառնվելու (նպատակի պարագա) քո (հատկացուցիչ) նախնիների (հատկացուցիչ) հողին (հանգման խնդիր), դառնալու նրա (հատկացուցիչ) սրբազան (որոշիչ) մասունքը (ուղիղ խնդիր):

Իմ (հատկացուցիչ) փափագը (ենթակա) ժողովրդի (հատկացուցիչ) խաղաղ ու հանգիստ (ձևի պարագա) ապրելն է (ստորոգյալ):

Արվեստի մեջ (տեղի պարագա) որևէ լուրջ (որոշիչ) բան (ուղիղ խնդիր) ստեղծելու համար (նպատակի պարագա) տաղանդից բացի (անջատման խնդիր) այլ շնորհներ էլ (ուղիղ խնդիր) պիտի ունենաս (ստորոգյալ):

Երևի դերուսույցի (հատկացուցիչ) տաղանդ (ուղիղ խնդիր) կոչվածը (ենթակա) հենց դա է (ստորոգյալ):

Կնոջ (հատկացուցիչ) դերի մեջ մտնելով (ձևի պարագա)՝ Աճեմյանը (ենթակա) մոռանում էր (ստորոգյալ) շրջապատը (ուղիղ խնդիր):

Շեքսպիրը (ենթակա) մարդկային (որոշիչ) բոլոր (որոշիչ) կերպարների (հատկացուցիչ), բոլոր (որոշիչ) բնավորությունների (հատկացուցիչ)՝ մինչև օրս (ժամանակի պարագա) չգերազանցված (որոշիչ) հանրագիտարան է (ստորոգյալ):

Ես (ենթակա) դրանում համոզվեցի (ստորոգյալ) հետագայում (ժամանակի պարագա)՝ առնչվելով թատրոնի (հատկացուցիչ) և դերասաններից մի քանիսի հետ (վերաբերության խնդիր):

Ես (ենթակա) այլևս (ժամանակի պարագա) չէի տեսնելու (ստորոգյալ) մեր (հատկացուցիչ) ազատած (որոշիչ) հայրենիքը (ուղիղ խնդիր):

Մարդկային (որոշիչ) վարքագծի (հատկացուցիչ) ազնվությունը (ենթակա) վարպետից (անջատման խնդիր) անցել է (ստորոգյալ) իր (հատկացուցիչ) դաստիարակածներին (հանգման խնդիր):

Եկավ ու մտավ (ստորոգյալ) գյուղի (հատկացուցիչ) եզրին (տեղի պարագա) մեկուսի կանգնած (որոշիչ) հոլիկը (տեղի պարագա):

Ինձ (վերաբերության խնդիր) անցյալի (հատկացուցիչ) քաղցր (որոշիչ) հուշերից (անջատման խնդիր) այսօրվա (որոշիչ) դառնագին (որոշիչ) ներկան գցող (որոշիչ) մի տխուր (որոշիչ) պատմություն էր (ստորոգյալ) դա (ենթակա):

2. Տրոհվող դերբայական դարձվածները տեղափոխիր երկու ուրիշ դիրքի։

Սայաթ-Նովան էլ իր սիրուհուն ուզում էր տանել մեջլիսները՝ նրա գեղեցկությամբ հպարտանալու համար:

Նրա գեղեկությամբ հպարատանալու համար՝ Սայաթ-Նովան իր սիրուհուն ուզում էր տանել մեջլիսները:

Սայաթ-Նովան իր սիրուհուն, նրա գեղեցկությամբ հպարտանալու համար, ուզում էր տանել մեջլիսները:

Անպայման պիտի փնտրեմ ու գտնեմ քեզ՝ ձեռքդ երկյուղածորեն համբուրելու և երախտագիտությունս հայտնելու համար:

Ձեռքդ երկուղածորեն համբուրելու և երախտագիտությունս հայտնելու համար անպայման պիտի փնտրեմ ու գտնեմ քեզ:

Անպայման, ձեռքդ երկյուղածորեն համբուրելու և երախտագիտությունս հայտնելու համար, պիտի փնտրեմ ու գտնեմ քեզ:

Կնոջ դերի մեջ մտնելով՝ Աճեմյանը մոռանում էր շրջապատը:

Աճեմյանը մոռանում էր շրջապատը՝ կնոջ դերի մեջ մտնելով:

Աճեմյանը, կնոջ դերի մեջ մտնելով, մոռանում էր շրջապատը:

Շեքսպիրը մարդկային բոլոր կերպարների, բոլոր բնավորությունների՝ մինչև օրս չգերազանցված հանրագիտարան է:

Մինչև օրս չգերազանցված հանրագիտարան է Շեքսիպրը՝ բոլոր կերպարների, բոլոր բնավորությունների:

Շեքսպիրը, մինչև օրս չգերազանցված հանրագիտարան է, մարդկային բոլոր կերպարների, բոլոր բնավորությունների:

3. Չեմ կարող, ցանկացող, ոգին, առնական, մի, դեռ, նահապետականությունը, օրերին, սիրուհուն, երկյուղածորեն բառերը վերլուծիր ձեւաբանորեն (բառերը գտիր տրված նախադասություններում)։

Չեմ կարող – բայ, առաջին դեմք, եզակի, սահմանական, անկատար ներկա

Ցանկացող – բայ, ենթակայական դերբայ

Ոգին – գոյական, եզակի, ուղղական հոլով

Առնական – որակական ածական

Մի – անորոշ դերանուն

Նահապետականությունը – գոյական, հայցական հոլով

Օրերին – գոյական, հոգնակի, տրական հոլով

Երկյուղածորեն – ածական, հարաբերական