Posted in Ուսճամփորդություն, Uncategorized

Առաջին անգամ գնացքում…

Առաջին անգամ գնացքով այն էլ Գյումրի: Այս առաջարկից հրաժարվել ուղղակի չէր կարելի, չնայած նրան, որ ամբողջ Գյումրին քայլքով անցել եմ, բայց ամեն անգամ մի նոր հետաքրքրություն կգտնես: Այսպիսով առավոտյան ժամը յոթ անց կես բոլորս կայարանում էինք, որպեսզի նստենք գնացք և ուղևորվենք Գյումրի: Օրը դեռ չէր բացվել, իսկ մենք արդեն գնացքում էինք: Ճանապարհներն իմ ամենասիրելի հատվածն են ճամփորդության: Ամբողջ ճանապարհին զրուցեցինք, խաղեր խաղացինք և չզգացինք էլ, թե այդ երեք ժամն ինչպես անցավ: Արդեն Գյումրիում էինք: Գնացքից իջնելով սկսվեցին մեր թափառումները: Քայլելով գնացինք Գյումրու ամենահայտնիի Վարդանանց հրապարակ, շրջեցինք, չափչփեցինք Գյումրու ամենահին փողոցները, նեղլիկ, որոնցով քայլելը ուղղակի հաճույք էր: Այսպես քայլելով հասանք Սև բերդ, չնայած նրան, որ Սև բերդում եղել էի մի քանի անգամներ, այս անգամ կարծես ուրիշ էր ամեն ինչ: Ներսում լռություն էր, անգամ մեր ամենացածր շշուկը արձագանքվում է, ինչն ավելի էր լցնում այդ հիանալի մթնոլորտը: Մենք ուղղակի լուռ շրջում և հիանում էինք:

Սև բերդից հետո բոլորս քաղցած էինք, գնացինք ճաշելու, իսկ հետո որոշեցինք մի փոքր վերադառնալ մանկություն խաղացինք տարբեր խաղեր, որոնց թվում նաև ռեզինն էր: Վաղուց չէինք խաղացել, վերադարձանք մանկություն, մի լավ զվարճացանք, թեյեցինք և չնկատեցինք էլ, թե ինչպես հասավ այն ժամը, որ պետք է գնայինք կայարան: Արագ հավաքվեցինք և շտապեցինք կայարան, որպեսզի հանկարծ չուշանանք գնացքից: Լավ էր, որ ճիշտ ժամանակին հասանք, տեղավորվեցինք գնացքում և շավեցինք դեպի Երևան: Ճանապարհն ինչպես միշտ անցավ աղմկոտ և խաղերով, զրույցներով լի: Բոլորս հոգնած էինք, քանի որ առավոտյան յոթից թափառումների մեջ էինք: Այսպիսով ավարտվեց այս ճամփորդությունը ևս, որը ինչպես մնացածը դեռ շատ երկար կհիշվի:

Posted in Գրականություն

Գրականություն. 26.02.2021

  1. Կարդա սիմվոլիզմի մասին, գտիր Տերյանի բանաստեղծություններում սիմվոլիզմի արտահայտությունները։

ՑՆՈՐՔ

Նա ուներ խորունկ երկնագույն աչքեր,
Քնքուշ ու տրտում, որպես իրիկուն.
Նա մի անծանոթ երկրի աղջիկ էր,
Որ աղոթքի պես ապրեց իմ հոգում։
Նրա ժպիտը մեղմ էր ու դողդոջ,
Որպես լուսնյակի ժպիտը տխուր.
Նա չուներ խոցող թովչանքը կնոջ.—
Նա մոտենում էր որպես քաղցր քույր
Իմ հուշերի մեջ ամենից պայծառ,
Իմ լքված սրտի լուսե հանգրվան,
Քո՛ւյր իմ, դու չըկաս, քո՛ւյր իմ դու մեռար,
Ու քեզ հետ հոգուս լույսերը մեռան

ԼՈՒՍՆՈՏ

Հմայված լուսնի շողերովն արծաթ.
Սրտում փայելով անսովոր մի տենչ,
Ուրվականորեն շրջում է անվերջ
Տարորեն լռին լուսնոտը գունատ։
Լուսնի շողերը թովիչ-խուսափող
Ստվերիդ նման և՛ հեռու, և՛ մոտ.
Ես մի լուսնահա՛ր, ես մի խենթ լուսնո՛տ,
Դու ցո՛լք, դու ցնո՛րք հավիտյան խաբող։
Իմ մեջ սառել է հիվանդ մի կարոտ
Եվ չըգտնելու տանջանքը մաշող.
Ես մի լուսնահա՛ր, դու լուսնկա՛ շող,
Դու հավերժաբար և՛ հեռու, և՛ մոտ…

ԷԼԵԳԻԱ

Մեռնում է օրը։ Իջավ թափանցիկ
Մութի մանվածը դաշտերի վրա.
Խաղաղ-անչար է, պայծառ գեղեցիկ,
Անտրտունջ նինջը մահացող օրվա
Պարզ ջրի վրա եղեգը հանդարտ
Անդողդոջ կանգնած էլ չի շշնջում,
Լռին խոկում են երկինք, գետ ու արտ,
Եվ ոչ մի շարժում, ու ոչ մի հնչյուն…
Ես կանգնած եմ լուռ, անչար է հոգիս,
Թախիծս խաղաղ անուրջի նման.
Էլ չեմ անիծում ցավերը կյանքիս,
Էլ չեմ տրտնջում վիճակիս ունայն…

ԱՆԱՆՈՒՆ ՍԵՐ

Իմաստուն խոսքեր սովորեցի ես,
Որ հրապուրեմ զորությամբ մթին,
Հոգիդ կախարդեմ ու հմայեմ քեզ,
Ինձ այրող հուրը նետեմ քո սրտին։
Բայց բոլոր խոսքերն իզուր են արդեն,
Թալիսմանները՝ մեռած և անուժ,
Հըմայք և դյութանք անզոր են քո դեմ…
— Արդյոք ո՞վ գիտե անունըդ անուշ

ՄԹՆՇԱՂ

Ես սիրում եմ մթնշաղը նրբակերտ,
Երբ ամեն ինչ երազում է հոգու հետ,
Երբ ամեն ինչ, խորհրդավոր ու խոհուն,
Ցրնորում է կապույտ մութի աշխարհում…
Չըկա ոչ մի սահման դնող պայծառ շող,
Աղմուկի բեռ, մարդկային դեմք սիրտ մաշող.—
Հիվանդ սիրտըդ չի՛ տրտնջում, չի՛ ցավում,
Որպես երազ մոռացումի անձավում.
Եվ թվում է, որ անեզր է ամեն ինչ —
Ու ողջ կյա՛նքդ — մի անսահման քաղցր նինջ

2. Կարդա տրիոլետի մասին։ Գտիր Տերյանի բանաստեղծություններում տրիոլետներ։

Տրիոլետը բաղկացած է ութ տողից: Առաջին տողը նույնությամբ կրկնվում է չորրորդ և յոթերորդ տողերում, իսկ երկրորդ տողը՝ ութերորդ տողում։ Համապատասխանաբար բանաստեղծությունը ունի ընդամենը երկու հանգ, որոնք կրկնվում են չորսական անգամ։ Վահան Տերյանը ունի բազում տրիոլետներ, սակայն ես առանձնացրեցի սրծ, որպես օրինակ:

***

Դու հնչիր-քո սրտի գարունն է,
Իսկ իմում՝ վերջինն է հիվանդոտ,
Բայց քոնից բորբոքուն ու խանդոտ,
Դու հնչիր-քո սրտի գարունն է։
Օ՜, երգիր, քո հոգին վառվում է,
Իսկ իմում մահացում է տենդոտ,
Դու հնչիր-քո սրտի գարունն է,
Իսկ իմում՝ վերջինն է հիվանդո՜տ։

***

Պիտի մնա միշտ ժպտուն ու վառ
Գարնան Թիֆլիսն իմ հեռու սրտում,
Որքան էլ գալիքն իջնի տրտում-
Պիտի մնա միշտ ժպտուն ու վառ.
Որքան էլ սրտիս տիրե խավար,
Որպես նայվածքիդ հուրը ցայտուն,
Պիտի մնա միշտ ժպտուն ու վառ
Գարնան Թիֆլիսն իմ հեռու սրտում։

***

Հովիվներն այնտեղ կրակ են արել
Սարերի վրա- օ, անո՜ւշ հեռու.
Ձայնում են անվերջ մթնում իրարու,
Հովիվներն այնտեղ կրակ են վառել։
Ա՜խ, սիրտս թռավ աշխարհն այն հեռու,
Ուր, հի՜ն, հիչում ես, բարբառ հայրենի,
Հովիվներն այնտեղ կրակ են արել
Սարերում իմ բաց, անո՜ւշ հեռու…

***

Հովիվներն ազատ հեռու սարերում
Կրակ են անում-ձայնում են իրար։
Ես՝ կալանավոր աշխարհում արար…
Հովիվներն՝ ազատ հեռու սարերում։
Ու երկրից երկիր-գերումից գերում
Գնում են անդուլ՝ անհայտին ավար…
Հովիվներն ազատ հեռու սարերում
Կրակ են անում-ձայնում են իրար։

***

Այնպես օրորուն է քայլդ,
Սեըդ ահեղ ու բորբոք.
Մաշիր հոգիս անողոք,
Այնպես օրորուն է քայլըդ։
Այնպես հրահրուն է փայլըդ,
Նայվածըդ այնպես շոգ,
Այնպես օրորուն է քայլըդ,
Սերըդ ահեղ ու բորբոք…

3. Ձայնագրիր Տերյանի տրիոլետներից 2-ը։

Posted in Հասարակագիտություն

Հասարակագիտություն. 22.02-01.03

Թեմա՝ բարոյագիտության հիմնական տեսությունները / Ըստ Իմանուիլ Կանտի և Արիստոտելի

  • Գրավոր ներկայացնե՛լ Կանտի բարոյական պարտքի տեսությունը: Արտահայտե՛ք ձեր սեփական դիրքորոշումը:

Այն արարքները, որոնք համահունչ են բարոյական օրենքին, բայց սուբյեկտիվորեն պատճառավորված են ինչ-որ գործոնով, Կանտն անվանում է օրինական։ Իսկ, ճշմարիտ բարոյական արարքները պատճառավորված չեն, ինչ-որ բանով, այլ կատարվում են հանուն այդ օրենքի կամ պարտքի:

Այսինքն Կանտը պնդում է, որ այն արարքները, որոնք մեր իսկ անձի կողմից պատճառավորված չեն դրանք համարվում են պարտք: Ես համաձայն եմ այս դիրքորոշման հետ, որովհետև իրականում, եթե մենք չենք հասկանում տվյալ որոշման պատճառները, այսինքն դրանքհիմնականում անում ենք պարտքից դրդված, կամ օրենքներից, որոնք մեզ պարտադրում են: Յուրաքանչյուր որոշում մենք պետք է կայացնենք գիտակցաբար, այլ ոչ թե ինչ-որ բաներից դրդված:

Posted in Հասարակագիտություն

Հասարակագիտություն. երկընտրանքներ

Այս դասին մենք խոսեցինք բարոյական կշռադատումների, երկընտրանքների մասին, թե ինչ հիմունքներով են որոշումներ կայացնում և այլն: Բերեցինք օրինակներ, քննարկեցինք տարբեր դեպքեր: Մարդիկ որոշումներ կայացնելիս ուղղորդվում են իրենց բարոյական արժեքներով, որոնք փոքրուց ձևավորվում են իրենց մեջ: Օրինակ՝ եթե լիներ այնպիսի ծայրահեղ իրավիճակ, որ պետք է ես որոշում կայացնեի փրկել ինձ, թե ընկերոջս, ես կնախընտրեինրան օգնել, քանի որ այդ պահին այդպես ճիշտ կգտնեի: Գուցե դա ճիշտ որոշում չէր լինի իրականում, բայց այդ պահին ես այդպես ճիշտ կգտնեի: Որոշումներ կայացնելիսկարևորը քննարկել բոլոր դեպքերը, հիմունքները, որպեսզի սխալվելու հավանականությունը քիչ լինի, չնայած նրան, որ սխալվելը բնական երևույթ է: Այսպիսով բարոյական արժեքները ուղիղ կապ ունեն մարդկանց որոշումների հետ:

Posted in Հայոց Լեզու, Uncategorized

Հայոց լեզու. 25.02.2021

Գտիր դերբայական դարձվածները, նշիր սահմանները, որոշիր շարահյուսական պաշտոնը։

  1. Սուրդ կոտրվելու դեպքում (ժամանակի պարագա) մի՛ վարանիր, նորը կռիր։
  2. Շքեղաշուք նժույգների՝ արծաթով ու ոսկով զարդանախշված (որոշիչ) թամբերին նստած էին փառահեղ կեցվածքով մի կին ու մի տղամարդ։
  3. Վերադառնալով հայրենիք (ժամանակի պարագա)՝ արքան ձեռնամուխ է լինում ավերված տաճարի վերակառուցմանը։
  4. Այս թուղթը տանողները (ենթակա) Քրիստոսին պատահեցին Երուսաղեմում։
  5. Ես երբեք չեմ չարաշահի կայսեր՝ իմ նկատմամբ ունեցած (որոշիչ) սերն ու հավատը։
  6. Պարսկական կողմնորոշում ունեցողներն (ենթակա) աշխատում էին թույլ չտալ հունական քաղաքակրթության տարածումը։
  7. Սպասվածից մեծ էր նաև այդ ահեղ ճակատամարտում գերվածների թիվը (ուղիղ խնդիր)։
  8. Քո պահանջածը (ուղիղ խնդիր) Մուշեղ սպարապետը չէր կարող ընդունել։
  9. Գետակը լեռներից դաշտ գահավիժելուն պես (ժամանակի պարագա) խոտորվում է, թեքվում դեպի ճորոխ։
  10. Վերջին ժամանակներս անընդհատ դժգոհում էր Հակոբի՝ գիշերը մինչև լույս աշխատելուց (պատճառի պարագա)։
  11. Ես ոչ մի պայմանով չեմ լքի թշվառության մեջ ինձ ապավինածին (հանգման խնդիր)։
Posted in English

Assignment for 25.02.2021

Creative writing. How humans behave when the worst thing happens.

People behave differently in different bad situations. First of all, it is possible not to panic, to orient yourself correctly, because in those situations you have to focus quickly and act quickly. For example, in fires, try to get out of the building or house quickly or try to put it out with water. During an earthquake, you should hide under a table or leave the house quickly to be outdoors to avoid damage. During the car accident, you should try to control the car or get out. Floods and plane crashes are the only cases in which control is not in your hands; you can only not panic, hoping that everything will be fine.


Posted in Խորացված

Քերականություն. հոմանիշ-հականիշ

7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1)ջատագովել, ներբողել, գովաբանել, դրվատել

2)կաթոգին, հարգալից, գորովալից, սիրալիր

3)նվաղել, սպրդել, մարել, թալկանալ

4)մածուկ, թանձրուկ, քսուք, նստվածք

8. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1)արևածագ, լուսաբաց, արևագալ, վաղորդայն

2)նենց, խաբեբա, խարդախ, գծուծ

3)սիրալիր, անբասիր, կաթոգին, գորովալից

4)ցանկալի, տենչալի, բերկրալի, անձկալի

27. Ո՞ր տարբերակի բառազույգն է կազմված հականիշներից:

1) ենթարկվել-ընդվզել, պղտոր-ծանծաղ, ի վնաս-ի շահ

2)հարմար-անպատեհ, անդորր-սաստիկ, անցողիկ-հավիտենական

3)հակամետ-հակոտնյա, անհարթ-ողորկ, անշուք-պատշաճ

4)վեհերոտ-սրտոտ, հօգուտ-ի վնաս, կարծր-փխրուն

28. Ո՞ր տարբերակի բառազույգն է կազմված հականիշներից:

1)ասպնջական-անհյուրընկալ, հորդածուփ-անջրդի, խորունկ-ծանծաղ

2) եդեմ-գեհեն, մեղանչել-ապաշխարհել, վաղեմի-նոր

3)աստանդական-նստակյաց, տարակարծիք-անտարակույս, բերրի-անպտուղ

4)երևակայական-պատմական, մեծատուն-ընչազուրկ, ճապաղ-մերժելի

Posted in Խորացված

Քերականություն. ինքնաստուգում

Հայոց լեզու, ձայնավորների ուղղագրություն

1․ Աջ սյունյակից ընտրե՛ք յուրաքանչյուր կապակցության իմաստն արտահայտող բառը։

1․ Մրգահյութից զովացուցիչ ըմպելիք – օշարակ

2․ մեղք գործել- մեղանչել

3․ ծաղիկ աճեցնելու ծաղկաման- թաղար

4․ գինի մատուցող անձ- մատռվակ

5․ մեկի մոտ սովորել- դասավանդել

6․ ծարավից տանջվել, տոչորվել- պապակել

7․հագուստի, գոտու, ծայրերը միացնող օղակեռ- ճարմանդ

8․ ամառանոց եկած անձ- հովեկ

9․ մեղուների բույն- փեթակ

10․ տնային բաց ոտնաման – հողաթափ

11․ դաս տալ, ուսուցանել- աշակերտել

12․ խիտ թփերով ու ծառերով պատված տեղ- թավուտ

13․ չորանալ և կծկվել- սմքել

14․ ճամփորդների հանգրվանելու վայր- իջևանել

15․ մեկ ցողունին աճած պտուղների ամբողջություն- ողկույզ

2․ Տրված բառերը խմբավորե՛ք հետևալ ձևով՝ հագուստի անվանումներ, ուտելիքի անվանումներ, սպասքի անվանումներ, բնակավայրի անվանումներ։

Հագուստ – պատմուճան, տարազ, պարեգոտ

Ուտելիք – լավաշ, մածուն, չամչարակ, աղանդեր, ծիրանենի

Սպասք – կարաս, կուլա, փարչ, սկահակ

Բնակավայր – գյուղ, շեն, ավան, քաղաք

Գյուղ, լավաշ, կարաս, շեն, պատմուճան, ավան, կուլա, տարազ, մածուն, փարչ, չամչարակ, պարեգոտ, աղանդեր, սկահակ, քաղաք, ծիրանենի։

3․ Բառերից քանիսո՞ւմ բաց թողնված տեղում պետք է գրվի է։

Որևիցէ, այժմեական, անէանալ, գրեթե, ինչևէ, վայրէջք, միջօրեական, դողէրոցք, վայրկենական, տարերք։

4․ Բառերից քանիսո՞ւմ բաց թողնված տեղում պետք է գրվի ը։

Ակնդետ, առընթեր, առնչվել, օրըստօրե, երկընտրանք, լուսնկա, խոչընդոտ, անդնդախոր, ունկնդիր։

5․ Արտագրե՛ք՝ կետերի փոխարեն ըստ անհրաժեշտության գրելով և կամ եվ։

Հարևան, ագեվազ, գերևարել, գինեվաճառ, դափնեվարդ, Եվրոպացի, կարեվեր, կարևոր, համաեվրոպական, հոգեվարք, ոսկեվազ, սերկևիլ, վաղը ևեթ, հոգեվիճակ, ուղևոր, իջևանել, եղևնի։

Posted in Գրականություն

Գրականություն. 24.02.2021

Կարդում ենք Տերյան

Կարդա նշված բանաստեղծությունները, մեկնաբանիր դրանցում եղած տրամադրությունը։ Համեմատիր այս բանաստեղծությունները որևէ երևույթի կամ առարկայի հետ։ Ներկայացրու այն գունապնակը, որ տեսնում ես սրանցում։

Հայտնություն

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը ոգևորված և ոգեշնչված է, իր կյանքը լցվել ա նորով և նա դրա մասին է գրել: Նրա կյանքում կարծես հորդառատ անձրևից հետո բացված լինի պայծառ արև: Այս բանաստեղծության գունապնակը լցված էր կարմիրով, դեղինով և նարնջագույնով:

«Տեսա երազ մի վառ»

Այս բանաստեղծության մեջ կարծես թե հեղինակը շփոթված էր իր տեսած երազից: Բանաստեղծության մեջ տեսա մոխրագույնը, որն ասոցացնում եմ անորոշության հետ:

«Թողի երկիրն իմ հայրենի»

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը խոսում էր նրա մասին, թե ինչպես է իր հայրենիքը թողնում հեռանում, և դրանից հետո տեսնում անհավանական բաներ: Տրամադրությունը շատ հանգիստ էր, որը գույնով ասոցացնելիս կլինի երկնագույն:

«Անծանոթ աղջկան»

Այս բանաստեղծության մեջ տրամադրությունը խաղաղ էր: Հեղինակը պատմում էր, թե ինչպես է հանդիպում շատ պատահական անծանոթ աղջկան: Ասոցացնելով գույների հետ կընտրեմ երկնագույնը, սպիտակը և մոխրագույնը:

«Ինչպե՞ս չսիրեմ, երկիր իմ կիզված »

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը հպարտությամբ լցված պատմում է, թե ինչքան դժվարություններ է տեսել իր հայրենիքը, ինչպես նաև նշում է իր մեծ սիրո մասին հայրենիքի հանդեպ: Տրամադրությունը մի փոքր անորոշ էր, գույներից կընտրեմ կարմիրը, չգիտեմ ինչու այս գույնը ասոցացրի բանաստեղծության հետ: Ի տարբերություն մյուս բանաստեղծությունների, որոնք հիմնական իր անձի հետ են կապված, այս մեկը հայրենիքի մասին էր:

«Որպես Լաերտի որդին»

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը նկարագրում է այն զգացողությունները, որոնք ունեցել է հայրենիքը լքելիս և հետո ետ է վերադարձել: Տրամադրությունը կարծում եմ թախծոտ է, քանի որ նա կարոտում է իր հայրենիքը: Գույների հետ ասոցացնելով կընտրեմ երկնագույն և մոխրագույն գույները:

«Առավոտ»

Այս բանաստեղծության մեջ ես տեսա հեղինակի ներդաշնակ լինելը, նա կարծես պատմում էր կյանքի և նրա կարևորության մասին: Գույներից կընտրեմ դեղինը կամ վարդագույնը:

«Արևածագ»

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը կարծում եմ ուրախ և թարմ տրամադրությամբ է: Նկարագրում է արևածագը, իր զգացողությունները և այլն: Այս բանաստեղծության մեջ տեսա պայծառ գույներ:

«Չգիտեմ՝ այս տխուր աշխարհում»

Այս բանաստեղծության տրամադրությունը տխուր և հուսահատ է: Գույների հետ ասոցացնելով կընտրեմ սև գույնը:

«Կարուսել»

Այս բանաստեղծության մեջ հեղինակը խոսում էր իր մոլորված և շփոթված լինելուց, որոնք ես ասոցացնում եմ մոխրագույնի հետ:

Ընտրիր բանաստեղծություններից մեկը և ձայնագրվիր։